Blog - Stoptober
Waarom is het zo moeilijk om te stoppen met roken? En wat kun je doen?
Heb je ze al op in de reclames voorbij zien komen? Hans Klok en Patricia Paay?
Zij kondigen een challenge aan en doen er zelf ook nog aan mee.
Tijdens de challenge wordt je uitgedaagd om in de maand oktober te stoppen met roken. Misschien heb je je al opgegeven, misschien ook niet. Ik weet ook niet of deze bekende Nederlanders nu de juiste personen zijn om je over de streep te trekken, maar wellicht dat deze BLOG je wel helpt.😊
Ik zal het meteen zeggen: ik ben geen roker. Ook nooit geweest. Dus ik kan niet uit eigen ervaring meepraten hoe het is om verslaafd te zijn aan roken en hoe moeilijk het is om te stoppen. Dat het moeilijk is, blijkt wel uit de cijfers: bijna een kwart van de Nederlanders (22 procent) rookt weleens en 16 procent rookt dagelijks. Onder studenten van 16-18 jaar rookt 18 procent dagelijks. (ref: VZinfo) Zo’n 80% van de rokers wil stoppen met roken. Gemiddeld hebben rokers 5-7 pogingen nodig om te stoppen. Twee jaar geleden heb ik mijn diploma voor Medische Basiskennis behaald. Bij vrijwel elke ziekte die werd behandeld werd als een van de oorzaken roken genoemd. Met stip bovenaan. Hiernaast heeft roken een negatieve invloed op de werking van veel medicijnen. Dat roken ongezond is, dat weten rokers ook wel. Toch kunnen of willen rokers niet altijd stoppen met roken.
“Ja, mijn opa is 90 jaar geworden. Rookte een pakje per dag”
“Ik rook dan wel, maar ik beweeg veel en eet gezond!”
In de psychologie noemen we dat cognitieve dissonantie. We weten maar al te goed dat het slecht voor ons is, maar zoeken een excuus om met ongezond gedrag door te gaan. Die opa is echt een uitzondering op de regel. Bewegen en gezond eten verkleinen de kans op longkanker of andere ziekten nauwelijks. In Nederland overlijden elk jaar bijna 20.000 mensen aan de gevolgen van roken. Een roker leeft gemiddeld 5 tot 10 jaar korter dan een niet-roker.
Vaak worden rokers gestigmatiseerd. Het is hun eigen schuld dat ze ziek zijn geworden. Ze worden gezien als zwak en mensen met weinig doorzettingsvermogen. Hoewel ik echt tegenstander ben van roken, is het naar mijn mening te kort door de bocht om zo over mensen die roken te denken.
Waarom is het zo moeilijk om te stoppen met roken? Roken is een van de meest moeilijke verslavingen om vanaf te komen. Ten eerste kun je roken zonder dat het je dagelijks leven beïnvloed. Je kunt roken waar en wanneer je wilt. Hoewel op veel plekken dat inmiddels wel moeilijker wordt of niet meer is toegestaan.
Daarnaast is het betaalbaar. Je kunt overal rookwaar kopen. En het heeft niet het neurologische effect, zoals dronken of high worden. Je kunt ermee blijven functioneren.
Tuurlijk weten we inmiddels echt wel dat er grote kans is op longkanker, hart- en vaatziekten of andere ziektes, maar die ziektes ontstaan pas op veel latere leeftijd. Dus wordt de noodzaak en de pijn daarvan pas ervaren als het te laat is. Er bestaat niet zoiets als een minder ongezonde sigaret. Alle typen en soorten sigaretten zijn ongezond.
De grootste oorzaak van moeilijk kunnen stoppen met roken, zijn de extreem verslavende stoffen die fabrikanten in hun sigaretten stoppen. Zij willen graag dat je snel verslaafd raakt en blijft. De lobby van de tabaksindustrie heeft lange tijd en voor een deel nog steeds zijn gang kunnen gaan. Tot op de dag van vandaag durven ze te beweren dat het aantal doden en zieken als gevolg van roken wel mee valt.
673 verslavende stoffen in één sigaret De koolmonoxide, teer en additieven (toevoegingen) zijn de kankerverwekkende stoffen in een sigaret. Koolmonoxide neemt in het bloed de plaats in van zuurstof. Hierdoor vermindert het zuurstoftransport in het bloed en verslechtert de conditie.
Teer is een mengsel van stoffen dat vrijkomt bij de verbranding van tabak. Er zijn 673 verschillende soorten additieven bekend die aan Nederlandse tabaksproducten worden toegevoegd. Het aantal en de hoeveelheid verschilt per merk. Voorbeelden hiervan zijn de smaakstoffen suiker, cacao en vanilline.
Naast smaakstoffen bevatten tabaksproducten ook bindmiddelen, vulmiddelen, bevochtigers, lijm en kleurstoffen. Bij sigaretten bestaat ongeveer 30% van het gewicht uit dit soort toegevoegde stoffen. Additieven kunnen de verslavende werking van tabak beïnvloeden en versterken. Suiker bijvoorbeeld maakt de smaak aantrekkelijker en bovendien versterkt een van de verbrandingsproducten van suiker de verslavende werking van nicotine. Menthol zorgt ervoor dat rook dieper geïnhaleerd kan worden, terwijl ammonium-verbindingen de nicotine-opname in de longen mogelijk verhogen.
Het is echt niet voor niets dat zoveel rokers moeite hebben met stoppen en vaak meerdere pogingen nodig hebben om definitief te stoppen.
Wat gebeurt er precies in je lichaam als je rookt?
Naast onderdelen van de tabaksplant worden meerdere stoffen verwerkt, zoals nicotine. Nicotine is zeer verslavend, maar niet kankerverwekkend. Nicotine wordt opgenomen in het bloed en verspreidt zich snel naar de hersenen. Daar zorgt het korte tijd voor een prettig gevoel (dopamine komt vrij). Daarnaast leggen je hersenen een verbinding tussen datgene wat je op dat moment aan het doen bent en je omgeving. Het heeft zowel stimulerende als kalmerende eigenschappen. Om dat prettige gevoel te blijven houden, moet een roker steeds weer en vaker een nieuwe sigaret opsteken.
Wat kun je doen?
Je lichaam is na een paar dagen fysiek al grotendeels van de verslaving genezen, maar het verband in je hersenen tussen roken en bepaalde situaties moet doorbroken worden. Dat is nu juist het moeilijkste gedeelte. Start met de vraag wat het roken je oplevert. Waarom rook je? (afgezien van het feit dat je verslaafd bent). Op welke momenten rook je en wat voel je dan. Wat denk je en wat proef je voor, tijdens en na het roken.
Sta er eens bij stil en kijk met nieuwsgierigheid wat er eigenlijk met je gebeurt. Realiseer je dat je door roken niet ontspant, maar tijdelijk de ontwenningsverschijnselen verlicht. Schrijf het allemaal eens op en kijk of je na 2 weken een patroon ziet. Hoe kun je anders omgaan met moeilijke momenten. Dit is een voorbeeld om via mindfullness aan de slag te gaan met het doorbreken van slechte gewoonte. Trap niet in de valkuil om over te stappen naar de E-sigaret. De damp van een e-sigaret bevat – net als tabaksrook – schadelijke stoffen. Het inademen van deze stoffen kan de luchtwegen irriteren of beschadigen.
Ook kunnen hartkloppingen ontstaan en heeft de gebruiker een verhoogde kans op kanker. De damp die een roker van een e-sigaret uitademt kan ook effecten hebben op omstanders. Hiernaast doorbreek je niet de gewoonte om te gaan roken.
Maar goed. Zoals gezegd ben ik geen ervaringsdeskundige. Er zijn ook vele andere hulpmiddelen op de markt. Nicotinepleisters, kauwgom, laseren, apps, coaching, accupunctuur. Kies wat bij jou past en probeer het uit. Kijk ook eens naar vergoedingen vanuit je ziektekostenverzekering.
Wees mild naar jezelf als je poging niet lukt. Bedenk dat veel mensen meerdere pogingen nodig hebben om van het roken af te komen. En voor wat betreft de Challenge? Stop alsjeblieft niet op 30 oktober met de challenge, maar stop op 1 oktober definitief! De Stoptober-app is vanaf eind september gratis te downloaden. Veel succes!
